Nee, geen verfhanden meer….of toch wel?

De basis van de verfhanden

Handafdrukken van verf op papier. Het maakt mij altijd een beetje verdrietig. Misschien is het een aanname, maar ik hoor de pedagogisch medewerker tegen de ouder zeggen dat zij lekker creatief bezig zijn geweest. Ik zie dat niet. Ik zie gebrek aan kennis van materiaal en het ultieme voorbeeld van een arme leeromgeving. Als ik die verfhanden zie, geloof ik niet dat het overige activiteitenprogramma kindgericht en uitdagend is.

Ontdekken van het menselijk lichaam

Ik vind het zo jammer dat verfhanden deze associatie hebben gekregen. Wij zijn het gaan ervaren als negatief, afgezaagd en weinig origineel. En dat klopt ook. Hoe men het op dit moment aanbiedt is het een teken van weinig kwaliteit. Maar het kan anders.

Het is in de basis een betekenisvolle activiteit. Het is een mooie kans om het menselijk lichaam te onderzoeken met peuters en kleuters. Ik schrijf bewust peuters en kleuters, omdat het als babyactiviteit ongeschikt is. Ik heb het dan niet over baby’s  laten rommelen met verf, waardoor er een afdruk ontstaat. Ik praat over de afdruk maken als bewuste actie.

Het project zou bestaan uit meerdere activiteiten gericht op het begrijpen van het menselijke lichaam. Welke lichaamsdelen kunnen de kinderen benoemen? Welke lichaamsdelen kun je bewegen? Kun je de lichaamsdelen ook zichtbaar maken op papier? Hoe zou dan een hand eruit zien? Wat denken de kinderen? Zou je deze nog herkennen als afdruk? Welk materiaal kun je gebruiken? Potlood of verf? Potlood en verf? Na afloop van de activiteit ga je de afdrukken kijken en vergelijken. Wat zien de kinderen? Wat zien zij op papier en wat zien zij aan hun lichaam. Een verfhand laat heel veel zien. Je hebt holle delen en bolle delen. Je hebt lijnen, die doorlopen of worden onderbroken. Je hebt korte vingers en lange vingers en je kunt verschil zien bij een dichte en open hand. Wow!

Zo krijgt een verfhand ineens een verhaal. Zo wordt die verfhand een onderdeel van een onderzoek, een ontdekkingstocht. Ik wil dan ook knieën zien, vingertoppen, armen en voeten, ellebogen, haren, puntje van de neus en meer.

Documenteren is leren

Combineer de werken van de kinderen met bijvoorbeeld foto’s van de kinderen in hun badkleding of afzonderlijke lichaamsdelen. Maak het compleet met procesbeschrijvingen en uitspraken van kinderen. Toon het bij elkaar op één plek in de ruimte. Alles dat zichtbaar is op het documentatiebord zijn activiteiten om het menselijk lichaam te begrijpen. Niets hangt er zomaar. De documentatiewand is op ooghoogte van de kinderen zodat zij het kunnen bekijken en bespreken buiten de activiteit. Zo kunnen zij herinneringen delen en leren van de werkjes en van elkaar.

Op deze manier hoef je ouders ook niet meer te vertellen dat zij creatief bezig zijn geweest. Dat doet het documentatiebord en de kinderen. Die willen hun bevindingen maar al te graag delen. De documentatiewand wordt dan ook een communicatiemiddel naar de ouders. Het biedt de mogelijkheid om de ontwikkeling van het kind met de ouder te bespreken. Herkennen zij de ontwikkelingsfase van het kind ook thuis? Zien zij ook dat hun kind sprongen maakt? Zo krijg jij informatie van de ouder, die jij weer kunt gebruiken bij het ondersteunen van het kind. Samen de kennis en vaardigheden van kinderen versterken.