Preaload Image

Freinet, onderzoekend leren

Leren vanuit interesse

Célestin Freinet (1896-1966) was werkzaam als leraar op een dorpsschooltje in het zuiden van Frankrijk. Tijdens zijn lessen merkt hij dat de kinderen nauwelijks interesse hadden in de leerstof. Het stond in groot contrast met zijn lessen buiten het lokaal. De kinderen waren dan betrokken en toonde nieuwsgierigheid. Hij constateerde dat de abstracte leerstof uit de boeken te ver af stond van de beleving en leefwereld van de kinderen.

persoonlijke gereedschapskist

De leefwereld van kinderen als uitgangspunt in het activiteitenprogramma,waardoor kinderen kunnen leren door eigen ervaringen. Onderwerpen moeten herkenbaar zijn voor kinderen, waardoor de ‘leerstof’ binnen de activiteit betekenis krijgt. Kennis, vaardigheden en situaties die je niet begrijpt of herkent, sla je niet op in jouw persoonlijke gereedschapskist.

Kinderen leren door te experimenteren met verschillende situaties vanuit hun leefwereld  Zij onderzoeken en ontdekken nieuwe dingen, technieken en materialen. Het één vormt de basis voor het ander. Het proces kan oneindig doorgaan. Het onderzoekend leren zorgt dat kinderen hun eigen leertraject kunnen uitstippelen.

De leefwereld van het kind is geen individuele wereld. Het speelt zich zowel binnen als buiten af. Het is verbonden met leefwerelden van anderen. Samen leven vraagt om samenwerken. Je doet dan een beroep op andere vaardigheden en structuren (plannen) dan het uitvoeren van zelfstandige taken. Je kunt leren van elkaar door samen iets te doen en daarover te praten.

Volgens de pedagogiek van Freinet ben je ook samen verantwoordelijk voor een prettige leeromgeving. Ieder individu (ouder, kind, professional) voelt zich betrokken en toont respect voor de ander, ongeacht leeftijd, sekse, culturele achtergrond en/of seksuele voorkeur.

Communicatie speelt een verbindende rol tussen al die leefwerelden, maar dat is niet altijd gemakkelijk. Hoe vertel je wat je wil, voelt en kunt, op een manier die door de ander begrepen en gerespecteerd wordt? Je zult daarvoor kennis moeten hebben van taal (gesproken, geschreven, getekend, etc), maar ook taalvaardig zijn in uitvoering. Lichaamshouding en de toon waarop je de boodschap brengt is daarbij essentieel.

Freinet wil dat kinderen vaardig zijn en een  positief zelfbeeld ontwikkelen. Kennis en vaardigheden vergroten op alle ontwikkelingsgebieden en niet enkel het cognitieve aspect, het intellect. Kinderen moet de kans krijgen om uit te groeien tot volwassenen met een positief zelfbeeld. Een persoon die in staat is om zelfstandig en kritisch te denken, om kan gaan met emoties en optimistisch zijn/haar weg weet te vinden binnen een continue veranderende wereld.

In de echte wereld

Als begeleider creëer jij betekenisvolle leermomenten voor kinderen, waardoor zij kunnen leren en oefenen voor later. Activiteiten die voortkomen uit de interesses van kinderen en vraagstukken die zij de moeite waard vinden om te onderzoeken.

Je laat hen kennismaken met de ‘echte’ wereld. Daar horen ook echte materialen bij. Denk daarbij aan kookgerei uit de keukenlade, mechanisch kassa, computers, planten, afwasborstels, flesjes en potjes met doppen, afvoerbuizen etc. Uiteraard moet het kindvriendelijk zijn, maar dat is wat anders dan een sprookjeswereld creëren. Niet alles hoeft risicoloos te zijn en aangeboden worden in miniformaat en zoete kleurtjes.

De echte wereld bestaat ook uit klusjes doen en het beschikken over verantwoordelijkheidsgevoel. Taakjes die passen bij de ontwikkelingsfase van het kind, kunnen zij zelfstandig uitvoeren. Denk aan het pakken van een vaatdoekje voor de omgevallen beker, het helpen opruimen, het zelf smeren van je brood, het zelf aankleden, band plakken etc.

Laat kinderen dingen zelf doen, wanneer zij het kunnen. Zo krijgen zij voldoende tijd en ruimte om te oefenen. Als pedagogisch medewerker ben jij de faciliteerder van de groep. De persoon die de middelen biedt om ervaringen op te kunnen doen, binnen en buiten de kinderopvang.

Leave A Reply