Betrokkenheid creëren

Zet het kind centraal in een activiteit

Betrokkenheid is een woord dat ik vaak hoor in de kinderopvang. Wij beseffen dat een kind meer zal leren wanneer hij/zij zich betrokken voelt. Je verbonden voelen zorgt voor een proactieve houding. Je ervaart dat jouw bijdrage gewaardeerd wordt. Dat is wat jij als pedagogisch medewerker wil bereiken wanneer je de betrokkenheid wil versterken. Toch is het niet vanzelfsprekend dat kinderen zich betrokken voelen bij de activiteiten die jij organiseert. Hoe kun je de betrokkenheid vergroten? 

Wanneer jij een activiteit organiseert, ben jij de initiatiefnemer. Als het goed is, heb jij deze activiteit bedacht omdat het betekenis heeft voor de kinderen. Wanneer dit ontbreekt, heb je de eerste kans op betrokkenheid in principe al gemist. Interesse is het startpunt van betekenisvolle activiteiten. Zomaar iets van het internet plukken met de hoop dat het kinderen aanspreekt is zinloos.

Ondanks jouw voorbereidingstijd en ideeën, moet je zo snel mogelijk de activiteit doorgeven aan de kinderen. Zij moeten er uiteindelijk betekenis aangeven en hun gereedschapskist vullen. Het is hun activiteit. 

Jouw rol is facilitair medewerker. Jij zorgt dat kinderen hun persoonlijke gereedschappen kunnen inzetten binnen de activiteit. Jij begeleidt de kinderen in hun proces. Open vragen kunnen kinderen ondersteunen in het proces, maar verhoogt ook de betrokkenheid. Overweeg eens deze voorbeeldvragen eens, wanneer je bijvoorbeeld een proefje doet met de kinderen. 

Wat denk jij? Deze open vraag geeft kinderen de ruimte om alles te zeggen wat hij/zij denkt. Het kind ervaart dat zijn/haar ideeën en gedachten interessant zijn om naar te luisteren. 

Heb jij jouw idee al gedeeld met de persoon naast je? Soms is het waardevoller om eerst jouw ideeën te bespreken met de persoon naast je of in het projectgroepje. Het kan ervoor zorgen dat het stillere kind ook aan bod komt, omdat het een wat intiemere setting heeft. Daarbij kan het ook bijdragen aan nieuwe ontmoetingen tussen kinderen. Hé!? Hij/zij denkt hetzelfde (dat had ik niet verwacht).

Wat zal er gebeuren als…? Deze vraag nodigt kinderen om een voorspelling uit te spreken. Het is interessant om steeds te checken of de voorspelling ook uit is gekomen. Hierbij gaat het niet over goed en fout, maar over logische reacties op een actie. Het geeft hen kennis waarop zij verder kunnen bouwen. 

Vertel eens meer over jouw/jullie plan? Wanneer je iets moet uitleggen aan anderen, kom je er vaak zelf achter in hoeverre jij het plan helder hebt. Het doet een beroep op de taalvaardigheid van kinderen, maar zorgt ook dat je reflecteert op je eigen plan. Jouw reactie en/of vervolgvragen helpen daarbij. Daarnaast toont het jouw betrokkenheid en interesse in hun ideeën, kennis en vaardigheden. Het oprecht luisteren naar kinderen is goed voor hun zelfvertrouwen. Jij telt mee!

Hoe weet jij dit? Deze vraag draagt bij aan het maken van connecties met eerdere ideeën, conclusies, waarnemingen, informatie en dergelijke. Het verder kunnen bouwen op eerder opgedane kennis en vaardigheden kunnen bijdragen aan groei.

Wat zou je nog willen weten? Deze vraag zorgt voor het maken van een volgende stap in hun groei. Daarnaast nodigt uit om nieuwe dingen aan te gaan. Zo kan een kind ontdekken waar zijn/haar interesses liggen en het via gerelateerde onderwerpen  uitbreiden.